रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गर्दा मुटु रोगको जोखिम आधा घट्छ: अध्ययन

रगतमा ग्लुकोजको मात्रा सामान्य स्तरमा ल्याउने व्यक्तिहरूमा २० वर्षपछि मुटु रोगका कारण हुने मृत्यु वा 'हार्ट फेलियर' भएर अस्पताल भर्ना हुनुपर्ने जोखिम कम देखिएको छ।

नयाँ अनुसन्धानका अनुसार, 'प्रिडायबिटिज' (मधुमेह हुनुभन्दा अघिको अवस्था) भएका व्यक्तिहरूले रगतमा चिनीको मात्रा नियन्त्रण गरेमा मुटु रोग वा हार्ट फेलियरबाट हुने मृत्युको जोखिमलाई आधाले कम गर्न सक्छन्।

अमेरिकाका करिब ३८ प्रतिशत वयस्कहरूमा देखिएको प्रिडायबिटिज यस्तो अवस्था हो, जसमा रगतमा चिनीको मात्रा सामान्यभन्दा बढी हुन्छ तर मधुमेहको मापदण्डसम्म पुगिसकेको हुँदैन। डिसेम्बर १२ मा 'ल्यान्सेट डायबिटिज एन्ड इन्डोक्राइनोलोजी' जर्नलमा प्रकाशित अनुसन्धानले देखाएअनुसार, प्रिडायबिटिज भएका जो व्यक्तिहरूको ग्लुकोज स्तर सामान्य अवस्थामा फर्कियो (जसलाई 'रेमिसन' भनिन्छ), उनीहरूमा २० वर्षपछि मुटुसम्बन्धी मृत्यु वा अस्पताल भर्ना हुने जोखिम अन्यको तुलनामा आधा कम थियो।

'यो एक अविश्वसनीय खोज हो र यसले मानिसहरूलाई आशा दिन्छ कि उनीहरूले आज जे गर्छन्, त्यसको प्रभाव दुई दशक पछिसम्म रहन्छ,' स्ट्यानफोर्ड मेडिसिनकी डा. लथा पलानियाप्पनले भनिन् ।

टाइप २ मधुमेहले हृदयघात र हार्ट फेलियरको जोखिम बढाउँछ भन्ने प्रमाण लामो समयदेखि छ। जोन हप्किन्स ब्लुमबर्ग स्कूल अफ पब्लिक हेल्थकी प्रोफेसर एलिजाबेथ सेल्भिनका अनुसार, प्रिडायबिटिज पनि मुटु रोगसँग सम्बन्धित छ, तर यो प्रिडायबिटिजकै कारणले हो कि पछि मधुमेहमा परिणत भएर हो भन्ने कुरा स्पष्ट हुन बाँकी थियो।

यो नयाँ खोजले बिरामी र चिकित्सकहरूलाई भविष्यका जटिलताहरू रोक्न प्रिडायबिटिजलाई गम्भीरताका साथ लिन प्रोत्साहित गर्न सक्छ। हालको निर्देशिकाले प्रिडायबिटिज व्यवस्थापनका लागि तौल घटाउने र जीवनशैलीमा सुधार ल्याउने कुरामा जोड दिन्छ, तर विशेष गरी रगतको ग्लुकोजलाई प्रिडायबिटिक दायराभन्दा तल ल्याउनुपर्छ भनेर स्पष्ट वकालत गरेको छैन।
 
अनुसन्धानका मुख्य तथ्यहरू

यो अनुसन्धान सन् १९९६ देखि २००१ सम्म सञ्चालन गरिएको 'अमेरिकी मधुमेह रोकथाम कार्यक्रम' सहित दुई ठूला परीक्षणहरूको तथ्याङ्कमा आधारित छ। उक्त परीक्षणमा प्रिडायबिटिज भएका व्यक्तिहरूमा तीनवटा उपायहरूको तुलना गरिएको थियो: १. खानपान र व्यायाम सहितको सघन जीवनशैली कार्यक्रम।

२. चिनी घटाउने औषधि 'मेटफर्मिन'को प्रयोग।

३. 'प्लासेबो' (कुनै विशेष उपचार नभएको विधि)।

तीन वर्षको अन्तरालमा सघन जीवनशैली कार्यक्रमले टाइप २ मधुमेहको विकासलाई ५८ प्रतिशतले र मेटफर्मिनले ३१ प्रतिशतले घटाएको देखिएको थियो। २० वर्षपछिको नयाँ विश्लेषणले के देखायो भने, जुन व्यक्तिहरूको ग्लुकोज स्तर एक वर्षमै सामान्य भएको थियो, उनीहरूमा २० वर्षपछि मुटु रोगबाट हुने विशेषज्ञहरूको धारणा जर्मनीको युनिभर्सिटी हस्पिटल टुबिन्जेनका डा. एन्ड्रियास बिर्केनफेल्ड भन्छन्— ग्लुकोज स्तर सामान्य बनाउनाले पेटको बोसो घटाउन, शरीरको जलन कम गर्न र इन्सुलिन संवेदनशीलता बढाउन मद्दत गर्छ।

यद्यपि, दुवै परीक्षणमा धेरै कम मानिसहरूले मात्र ग्लुकोज स्तरलाई सामान्यमा ल्याउन सफल भएका थिए। युनिभर्सिटी अफ कोलोराडोकी जुडी रेजेन्स्टाइनले यसलाई 'अवधारणाको राम्रो प्रमाण' त मानेकी छन्, तर वास्तविक जीवनमा यो कत्तिको व्यावहारिक छ भन्ने प्रश्न पनि उठाएकी छन्।

अन्तमा, मुटु रोगको जोखिम कम गर्न रगतमा ग्लुकोज घटाउनु मात्र पर्याप्त छैन। मानिसहरूले स्वस्थ तौल कायम राख्न, राम्रो खानपान र नियमित व्यायाम गर्न पनि आवश्यक छ। डा. न्यूम्यानका अनुसार, प्रिडायबिटिज भनेको शरीरको मेटाबोलिक प्रणालीमा समस्या आउन लागेको एउटा पूर्वसंकेत हो। (यो सामग्री च्यानल न्यूज एशियाको अनलाईनबाट अनौपचारिक अनुवाद गरिएको हो।) 

प्रतिक्रिया